Sau hai tuần tham gia chương trình Leaders in Innovation Fellowships (LIF Global 2026) tại Vương quốc Anh, một thành viên cộng đồng LIF chia sẻ bài học sâu sắc nhất không phải về AI hay gọi vốn, mà về kỹ năng đàm phán. Bài viết đặt ra câu hỏi vì sao hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam gần như chưa có chương trình đào tạo đàm phán bài bản.
Trong hai tuần tham gia chương trình Leaders in Innovation Fellowships (LIF Global 2026) do Viện Hàn lâm Kỹ thuật Hoàng gia Anh tổ chức, điều gây ấn tượng mạnh nhất với người viết không phải là các nội dung về AI, công nghệ sâu hay gọi vốn, mà là một môn học tưởng chừng rất cơ bản: kỹ năng đàm phán. Thực tế cho thấy startup Việt Nam được đào tạo rất nhiều về pitching, nhưng gần như không ai dạy họ cách đàm phán, trong khi đây là kỹ năng quyết định sự sống còn của doanh nghiệp.
Trong vòng đời của mình, một startup phải đàm phán hàng trăm lần: với đồng sáng lập về quyền sở hữu, với nhà đầu tư về định giá, với nhà cung cấp, khách hàng, đối tác OEM, nhà phân phối, nhân sự chủ chốt, thậm chí cả khi bán hoặc sáp nhập doanh nghiệp. Thế nhưng phần lớn nhà sáng lập bước vào các cuộc gặp chỉ với một bản pitch deck, thiếu sự chuẩn bị về mục tiêu tối thiểu, giới hạn chấp nhận, giả thuyết về nhu cầu đối tác hay phương án dự phòng nếu đàm phán thất bại. Như giảng viên chương trình nhấn mạnh, một cuộc đàm phán được quyết định từ khâu chuẩn bị.
Một bài học quan trọng khác là thay vì bảo vệ mức giá, hãy bảo vệ giá trị. Điều đối tác thực sự quan tâm là giải pháp giúp họ giải quyết vấn đề gì, tiết kiệm bao nhiêu chi phí, giảm bao nhiêu rủi ro và ra thị trường nhanh hơn bao lâu. Mục tiêu của đàm phán không phải là thắng thua, mà là cùng nhau thiết kế giải pháp để hai bên cùng tạo ra giá trị lớn hơn.
Từ trải nghiệm này, tác giả đề xuất các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp tại Việt Nam nên xem đàm phán là học phần bắt buộc, ngang hàng với pitching hay đổi mới mô hình kinh doanh, bởi đây là năng lực chiến lược quyết định khả năng tạo giá trị và phát triển bền vững của doanh nghiệp. Theo LIF Vietnam Chapter
Bài viết được biên soạn lại bởi LIFVietnam. Nguồn tham khảo: LIF Vietnam Chapter